آگهی
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در اظهاراتی بیسابقه «نسلکشی» ارامنه در طول جنگ جهانی اول به دست امپراتوری عثمانی را به رسمیت شناخت.
او در یک پادکست با اجرای پاتریک بتدیوید، مجری ارمنیتبار گفت: «فکر میکنم پارلمان هم قطعنامهای در این زمینه تصویب کرده باشد.»
بنیامین نتانیاهو در حالی این سخنان را مطرح کرد که هیچ قطعنامهای در این باره در پارلمان اسرائیل تصویب نشده است.
او در پاسخ به این پرسش که چرا هیچیک از نخستوزیران پیشین اسرائیل این کشتار را به رسمیت نشناختهاند، گفت: «من همین حالا این کار را کردم.»
وزارت خارجه ترکیه روز چهارشنبه به شدت از این اظهارات انتقاد کرد و آن را تلاشی برای «سرپوش گذاشتن بر قتلعام در غزه» دانست.
در بیانیه این وزارتخانه آمده است: «نتانیاهو که به خاطر نقش خود در نسلکشی علیه مردم فلسطین در حال محاکمه است تلاش میکند جنایاتی را که خود و دولتش مرتکب شدهاند، پنهان کند.»
اسرائیل همواره اتهامهای مربوط به نسلکشی در غزه را «دروغی آشکار» خوانده است.
نتانیاهو در حال حاضر به اتهام نسلکشی در دادگاهی محاکمه نمیشود اما دیوان کیفری بینالمللی (ICC) حکم بازداشت او و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل را به اتهام ارتکاب «جنایت علیه بشریت» و «جنایات جنگی» در غزه از جمله استفاده از «قحطی بهعنوان ابزار جنگی» صادر کرده است.
تغییر موضع در اسرائیل
ارمنستان سالهاست تلاش میکند، کشتار سازمانیافتهای که برآورد میشود حدود یکونیم میلیون نفر را به کام مرگ کشانده باشد به عنوان «نسلکشی» در جهان به رسمیت شناخته شود.
اسرائیل که از شرکای مهم تجاری ترکیه به شمار میرود، سالهاست با این موضوع دستبهگریبان است و از به کار بردن واژه «نسلکشی» برای توصیف جنایات اوایل قرن بیستم خودداری کرده است.
شیمون پرز، وزیر خارجه وقت اسرائیل در سال ۲۰۰۱ ادعاهای ارامنه را بهطور کامل رد کرد و گفت تلآویو «هرگونه تلاش برای مقایسه هولوکاست با ادعاهای ارامنه» را نمیپذیرد.
با این حال یک سال پیش از آن، یوسی سرید، وزیر آموزش وقت از حزب چپگرای مرتز از برنامهای برای گنجاندن موضوع «نسلکشی» ارامنه در کتابهای تاریخ این کشور خبر داده بود. سال ۲۰۱۱ نیز یکی از اعضای حزب راستگرای «اتحاد ملی» طرحی برای نامگذاری ۲۴ آوریل به عنوان روز یادبود این قتلعام ارائه کرد.
هرچند پارلمان برای نخستین بار درباره به رسمیت شناختن «نسلکشی» ارامنه مناظرهای برگزار کرد و بسیاری از نمایندگان موافق بودند اما این موضوع هیچگاه به رای گذاشته نشد.
حتی رووین ریولین، رئیسجمهور پیشین این کشور که از حامیان به رسمیتشناختن «نسلکشی» ارامنه به شمار میرفت، در دوران ریاستجمهوریاش اقدامی رسمی در این زمینه انجام نداد. در سال ۲۰۱۸ نیز رایگیری برنامهریزیشده در پارلمان به دلیل نبود حمایت کافی از سوی ائتلاف حاکم لغو شد.
ترکیه وقوع «نسلکشی» را رد میکند
ترکیه همواره وقوع «نسلکشی» را انکار کرده و آن را «یک دوره تراژیک» برای همه مردم عثمانی توصیف کرده است. در گزارش وزارت خارجه ترکیه آمده است که «یاد تمام جانهای از دست رفته باید گرامی داشته شود» اما تاکید شده روایت ارامنه از تاریخ «فقط رنجهای ارامنه را برجسته میکند، آن را به شکلهای مختلف خلاصه میکند و در نهایت بهعنوان نسلکشی معرفی میکند.»
آنکارا مدعی است که «در سالهای منتهی به جنگ و در جریان آن، شمار بسیار بیشتری از ترکها کشته شدند» و استدلال میکند که هیچ مدرک قاطعی برای اثبات ادعای «وجود طرحی عامدانه از سوی دولت عثمانی برای نابودی ارامنه» وجود ندارد.
وزارت خارجه ترکیه در بیانیهای در ماه آوریل بار دیگر هرگونه «تحریف تاریخ و قوانین بینالمللی» در توصیف وقایع ۱۹۱۵ را رد کرد و بر ادامه روند عادیسازی روابط با ایروان تاکید کرد.
از دسامبر ۲۰۲۱ ترکیه و ارمنستان نمایندگانی ویژه برای مذاکرات عادیسازی روابط تعیین کردهاند و در ماه مارس گذشته نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان گفت برقراری روابط با ترکیه مسالهای زمانبر است.
کدام کشورها «نسلکشی» ارامنه را به رسمیت میشناسند؟
موضوع به رسمیت شناختن «نسلکشی» ارامنه همچنان محل اختلاف است. اروگوئه نخستین کشوری بود که در آوریل ۱۹۹۵ این کشتار را بهعنوان «نسلکشی» به رسمیت شناخت و تاکنون تنها ۳۴ کشور در جهان این قتلعام را به عنوان «نسلکشی» به رسمیت میشناسند.
ایالات متحده تا سال ۲۰۲۱ و روی کار آمدن جو بایدن، رئیسجمهور وقت رسما «نسلکشی» ارامنه را به رسمیت نشناخته بود؛ اقدامی که با واکنش تند ترکیه و احضار سفیر آمریکا در آنکارا همراه شد.
در جهان عرب، تنها سوریه و لبنان، دو کشوری که صدها هزار شهروند ارمنی تبار دارند، این «نسل کشی» را به رسمیت میشناسند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در اروپا نیز اکثر کشورها به استثنای اسپانیا و بریتانیا «نسل کشی» ارامنه را به رسمیت شناختهاند.
source